Osmanlı İmparatorluğu’nun idari yapısında kritik bir yer tutan Isparta ve çevresinin, 1784 yılında Türkmen Voyvodası El-Hac Osman Ağa tarafından yönetildiği gün yüzüne çıktı. Isparta, Burdur, Eğirdir ve Yalvaç gibi merkezleri kapsayan Hamid Sancağı, dönemin Ispartalı Sadrazamı Halil Hamid Paşa tarafından tecrübeli yöneticiye emanet edildi.
Arşiv Belgeleri Işığında Tarihi Atama
Devlet Arşivleri’nde bulunan 240 yıllık padişah hükmü, bölgenin sosyal ve ekonomik tarihine ışık tutuyor. Belgeye göre, saray teşkilatında ‘kapıcıbaşı’ unvanı taşıyan El-Hac Osman Ağa, daha önceki Türkmen Voyvodalığı tecrübesi nedeniyle bu stratejik göreve getirildi.
Mütesellim sıfatıyla bölgeyi yöneten Osman Ağa, sancağın mali ve idari işlerinden sorumlu oldu.
Eğirdir Yörükleri ve Türkmen Teşkilatı
18. yüzyıl Osmanlı terminolojisinde ‘Eğirdir Yörükleri’, sadece bir aşiret grubunu değil, özgün bir mali teşkilat yapısını ifade ediyordu.
Halep ve Maraş üzerinden Anadolu’nun batısına yayılan bu Türkmen gruplarının yönetimi, aşiret düzenini iyi bilen yöneticilere bırakılıyordu. El-Hac Osman Ağa’nın bu göreve seçilmesinde, konargöçer toplulukların yaşam biçimini ve vergi sistemini yakından tanıması etkili oldu.
Adaletli Yönetim ve Vergi Düzeni
Padişahın gönderdiği resmi hükümde, Osman Ağa’ya verilen talimatlar dikkat çekici detaylar içeriyor. Voyvodadan yalnızca vergileri toplaması değil, aynı zamanda köylerde yaşayan halkı her türlü baskı ve haksızlıktan koruması istendi.
Bu durum, Osmanlı’nın bölgedeki aşiret düzenini korurken sosyal adaleti sağlama çabasını da ortaya koyuyor.