Nöbetçi Eczaneler
ISPARTA (KFK Ajans) – Isparta Tarih Kültür Araştırma Derneği Başkanı ve araştırmacı-yazar Bekir Manav, kentin günümüzde mahallelerinden biri olan Çünür’ün tarihine ilişkin yaptığı araştırmada, yerleşimin geçmişinin Osmanlı dönemindeki tapu tahrir defterlerine kadar uzandığını belirtti.
Manav, Çünür hakkında uzun süredir yaptığı araştırmalar kapsamında Devlet Arşivleri’nde bulunan tapu tahrir defterleri ile farklı dönemlere ait tarihi kayıtları incelediğini söyledi.
Çünür’ün Osmanlı döneminde Konya Vilayeti’ne bağlı Isparta Kazası sınırlarında “karye”, yani köy statüsünde bulunduğunu aktaran Manav, yerleşimin ulaşabildiği en eski kaydının 1478 yılına ait olduğunu ifade etti.
Manav, Fatih Sultan Mehmet dönemine ait 1478 tarihli kayıtta Çünür’ün “Karye-i Çöğür” adıyla geçtiğini belirterek, 1522, 1530 ve 1568 tarihli kayıtlarda da aynı ismin kullanıldığını kaydetti.
“ÇÜNÜR’ÜN ESKİ ADI ÇÖĞÜR”
Araştırmasına göre Çünür’ün eski adının “Çöğür” olduğunu belirten Manav, bu kelimenin Türkçede iki farklı anlamının bulunduğunu söyledi.
Manav, “Çöğür” kelimesinin Çağatay Türkçesinde diken ve çalı gibi bitkileri ifade ettiğini, diğer anlamının ise Alevi-Bektaşi kültüründe kullanılan kısa saplı bir bağlama türü olduğunu aktardı.
Çöğür çalgısına ilişkin Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’ndeki kayıtlara da değinen Manav, çalgının Germiyanoğlu Yakup Bey tarafından icat edildiğinin aktarıldığını belirtti.
Manav, bu bilgiler ışığında Çünür yerleşiminin 1400’lü yıllardan daha eskiye götürülmesinin mümkün görünmediğini savundu.
1568’DE 440 KİŞİLİK YERLEŞİM
Çünür’ün Osmanlı dönemindeki nüfusuna ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Manav, 1522 tarihli kayıtta 51 hane ve 68 vergi mükellefinin, 1568 tarihli kayıtta ise 88 hane ve 161 vergi mükellefinin yer aldığını söyledi.
Vergi veren nüfus üzerinden yapılan değerlendirmeye göre yerleşimde 1522’de yaklaşık 250, 1568’de ise yaklaşık 440 kişinin yaşamış olabileceğini ifade eden Manav, Çünür’ün dönemine göre önemli bir yerleşim olduğunu belirtti.
“ÇÜNÜR BUGÜNKÜ YERİNDEN DAHA GÜNEYDE OLABİLİR”
Manav, 1871 tarihli Konya Vilayet Salnamesi’nde Isparta köylerinin merkeze olan uzaklıklarının saat üzerinden verildiğine dikkati çekti.
Söz konusu kayıtlarda Isparta-Deregümü arasının 2 saat, Isparta-Çünür arasının ise 1 saat olarak gösterildiğini belirten Manav, bu durumun Çünür’ün geçmişte bugünkü konumundan daha güneyde bir bölgede bulunmuş olabileceğine işaret ettiğini öne sürdü.
1501 tarihli vakıf defterinde Çünür’ün Isparta Pazarı’ndan Eğirdir’e giden yol güzergahıyla birlikte anıldığına da değinen Manav, aynı kayıtta Çünür’deki 8 çiftliğin Şeyh Recep Zaviyesi’ne vakfedildiğinin belirtildiğini aktardı.
“ÇÖĞÜR’ÜN TÜRKMENLER TARAFINDAN KURULDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM”
Çünür’ün kuruluşuna ilişkin değerlendirmesinde ise Manav, yerleşimin adında herhangi bir Türk boyu, Yörük aşireti veya cemaat adına rastlanmadığını belirtti.
Çünür’ün 1400’lü yıllarda bölgede yaşanan siyasi hareketlilik sırasında ortaya çıkan Türkmen yerleşimlerinden biri olabileceğini ifade eden Manav, özellikle Karamanoğulları Beyliği döneminde Isparta ve çevresine yönelik hareketliliklerin bölgedeki yerleşim yapısını etkilediğini savundu.
Manav, “Çünür’ün ilk kaydını 1478 yılında görüyoruz. 1380’lerden 1430’lu yıllara kadar Karamanoğullarının Isparta ve çevresine yönelik hareketleriyle bölgede çok sayıda yerleşim oluşmuş olabilir. Çöğür de bunlardan biri olarak Türkmenler tarafından kurulmuş olabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
1840 TARİHLİ NÜFUS DEFTERİNDE SÜLALE İSİMLERİ
Manav, 1840 tarihli nüfus defterlerinde Çünür’de yaşayan ailelere ilişkin kayıtların da yer aldığını belirterek, Kaçarlar, Solakoğulları, Gülemezoğlu, Ayanoğlu, Emeksizoğlu, Çakıroğlu, Çağaoğlu, Emirivazoğlu, Cülecioğlu, Dumanoğlu, Karaköseler, Palazoğlu, Duğsuzoğlu, Kötüoğlu, Hatipoğlu ve Kapısızoğlu gibi sülale isimlerinin kayıtlarda görüldüğünü aktardı.
Çünür’ün tarihine ilişkin araştırmasının farklı dönemlere ait arşiv belgeleri üzerinden sürdürülebileceğini belirten Manav, tarihi kayıtların yerleşimin geçmişine ilişkin önemli bilgiler sunduğunu kaydetti.